سم نیل، ستاره Jurassic Park، در سن ۷۸ سالگی درگذشت

سم نیل، بازیگر توانمند و شناخته‌شده‌ای که طی بیش از پنج دهه فعالیت هنری، با سه حضور در مجموعه‌های پرفروش Jurassic Park و Jurassic World به شهرتی جهانی رسید، روز ۱۳ ژوئیه (۲۲ تیر) در شهر سیدنی استرالیا چشم از جهان فروبست. او هنگام درگذشت ۷۸ سال داشت.

خانواده سم نیل با انتشار بیانیه‌ای اعلام کردند که با اندوهی عمیق خبر درگذشت او را با مردم در میان می‌گذارند. در این بیانیه آمده است:

سم نیل روز دوشنبه ۱۳ ژوئیه در سیدنی و در کنار اعضای خانواده‌اش، با آرامش و وقاری که همواره ویژگی شخصیتش بود، از دنیا رفت. این اتفاق ناگهانی و غیرمنتظره بود، اما خوشحال هستیم که او در زمان مرگش دیگر اثری از سرطان در بدنش نداشت. ما از کارکنان بیمارستان سنت وینسنت به خاطر مراقبت‌های دلسوزانه و حرفه‌ای‌شان قدردانی می‌کنیم و خواستار احترام به حریم خصوصی خانواده در این روزهای دشوار هستیم. اطلاعات بیشتری در آینده منتشر خواهد شد.

نیل پس از پایان فیلم‌برداری Jurassic World Dominion در سال ۲۰۲۲ فاش کرده بود که به لنفوم سلول T از نوع Angioimmunoblastic مبتلا شده است؛ نوعی سرطان خون که باعث می‌شد تا پایان عمر تحت درمان شیمی‌درمانی قرار بگیرد. او در ماه آوریل امسال اعلام کرده که دیگر اثری از سرطان در بدنش وجود ندارد و بیماری‌اش کنترل شده است.

واکنش‌ها به درگذشت سم نیل

متیو دینر، مدیرعامل Screen Producers Australia، در پیامی گفت که سم نیل یکی از برجسته‌ترین چهره‌های سینما و تلویزیون استرالیا و نیوزیلند بود. به گفته او، استعداد کم‌نظیر و حرفه‌ای‌گری این بازیگر در آثار فراوانی تأثیرگذار بود و الهام‌بخش نسل‌های مختلف فیلمسازان و هنرمندان شد. او افزود که تهیه‌کنندگان استرالیایی افتخار همکاری با سم نیل را در بسیاری از تولیدات مهم داشتند و نقش او در رشد فرهنگ تصویری و روایت‌های سینمایی این کشورها ماندگار خواهد بود.

دیوید تامسون، منتقد سینما، در کتاب The New Biographical Dictionary of Film درباره سم نیل نوشته بود که او همیشه در فیلم‌های بزرگ حضور داشت و با نگاهی هوشمندانه و واقع‌بین، در کنار ستاره‌های بزرگی مانند مریل استریپ یا حتی دایناسورها، حضوری مؤثر داشت. به اعتقاد او، سم نیل بازیگری دقیق، زیرک و باهوش بود که با نگاه کنایه‌آمیز و شخصیت آرامش، کیفیت ویژه‌ای به نقش‌هایش می‌بخشید.

آغاز مسیر حرفه‌ای

سم نیل در ایرلند شمالی به دنیا آمد اما دوران کودکی خود را در نیوزیلند گذراند و بعدها به یکی از چهره‌های پیشگام صنعت سینمای این کشور تبدیل شد. او در سال ۱۹۷۷ با فیلم اکشن Sleeping Dogs به کارگردانی راجر دونالدسون مقابل دوربین رفت؛ اثری که نخستین فیلم بلند سینمایی نیوزیلند بود که روی نگاتیو ۳۵ میلی‌متری ساخته می‌شد.

دو سال بعد، او در فیلم My Brilliant Career ساخته جیلیان آرمسترانگ نقش خواستگار جوان و سردرگم سیبیلا ملوین با بازی جودی دیویس را ایفا کرد. این فیلم که از آثار مهم موج نوی سینمای استرالیا در دهه ۱۹۷۰ به شمار می‌رفت، موفقیتی جهانی به دست آورد و باعث شناخته شدن کارگردان و بازیگرانش در سطح بین‌المللی شد.

در سال ۱۹۸۱ سم نیل با حضور در دو فیلم ترسناک توجه بیشتری جلب کرد. نخست در Omen III: The Final Conflict که اولین تجربه مهم او در هالیوود محسوب می‌شد و نقش نسخه بزرگسال شخصیت شیطانی دیمین را بازی کرد. دومین اثر Possession به کارگردانی آندری ژووافسکی بود که او در کنار ایزابل آجانی نقش‌هایی دوگانه را به تصویر کشید. آجانی برای بازی در این فیلم جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره کن را دریافت کرد و این اثر به دلیل فضای روان‌شناختی و وحشت بدنی خود شهرت زیادی یافت.

سال ۱۹۸۳ برای سم نیل با موفقیت تلویزیونی همراه بود. او در مجموعه ۱۲ قسمتی Reilly: Ace of Spies نقش مأمور واقعی بریتانیایی سیدنی رایلی را بازی کرد و برای این اجرا نامزد دریافت جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مینی‌سریال یا فیلم تلویزیونی شد. گفته می‌شود همین نقش باعث گردید نام او در میان گزینه‌های اصلی جانشینی راجر مور برای ایفای نقش جیمز باند قرار گیرد، هرچند در نهایت این فرصت به تیموتی دالتون رسید.

همکاری‌های مهم و ورود به آثار بزرگ

همکاری سم نیل با مریل استریپ در دو فیلم جایگاه او را به عنوان بازیگری مطرح تثبیت کرد. او در Plenty محصول سال ۱۹۸۵ به کارگردانی فرد شپیسی نقش جاسوس بریتانیایی را بر عهده داشت که رابطه‌ای قدیمی را با زنی عضو مقاومت فرانسه از سر می‌گیرد. سه سال بعد نیز در A Cry in the Dark بار دیگر کنار مریل استریپ ظاهر شد و نقش کشیشی را بازی کرد که همراه همسرش به دلیل ناپدید شدن و احتمال مرگ نوزادشان درگیر پرونده‌ای جنجالی می‌شوند. او دهه ۱۹۸۰ را نیز با حضور در فیلم دلهره‌آور Dead Calm ساخته فیلیپ نویس و در کنار نیکول کیدمن به پایان رساند.

در سال ۱۹۹۰ سم نیل در فیلم موفق The Hunt for Red October ایفای نقش کرد؛ نخستین اقتباس سینمایی از رمان‌های جک رایان نوشته تام کلنسی. او در این فیلم نقش یکی از افسران زیردریایی روسی تحت فرمان مارکو رامیوس با بازی شان کانری را بازی کرد؛ اثری که با حضور الک بالدوین در نقش مأمور سازمان سیا، بیش از ۲۰۰ میلیون دلار در گیشه جهانی فروش داشت.

پس از آن، او در دو پروژه پرهزینه یعنی Until the End of the World ساخته ویم وندرس و Memoirs of an Invisible Man به کارگردانی جان کارپنتر حضور یافت، اما هیچ‌کدام نتوانستند موفقیت تجاری قابل توجهی کسب کنند.

سال طلایی سم نیل

سال ۱۹۹۳ نقطه عطف مهمی در کارنامه سم نیل بود. او ابتدا در فیلم The Piano ساخته جین کمپیون نقش همسر سختگیر زنی لال با بازی هالی هانتر را ایفا کرد. این فیلم با استقبال گسترده منتقدان و تماشاگران روبه‌رو شد، حدود ۱۴۰ میلیون دلار فروش داشت و برای هالی هانتر، آنا پاکوئین و جین کمپیون جوایز اسکار به همراه آورد.

اما موفقیت اصلی او با Jurassic Park رقم خورد. این فیلم علمی‌تخیلی و ماجراجویانه به کارگردانی استیون اسپیلبرگ، اقتباسی از رمان مایکل کرایتون بود و سم نیل در آن نقش دیرینه‌شناس دکتر آلن گرانت را بازی کرد؛ شخصیتی که تلاش می‌کند بازدیدکنندگان یک پارک تفریحی مملو از دایناسورهای مهندسی ژنتیک‌ شده را از خطر نجات دهد. این فیلم در نخستین اکران خود حدود ۹۱۴ میلیون دلار در سراسر جهان فروش کرد.

او بعدها دوباره در نقش دکتر آلن گرانت در Jurassic Park III محصول ۲۰۰۱ و همچنین Jurassic World Dominion ظاهر شد؛ فیلمی که در آن دایناسورها از جزیره Isla Nublar خارج شده و سراسر جهان را با تهدیدی بزرگ روبه‌رو می‌کنند.

سم نیل در گفت‌وگویی با Forbes درباره بازگشت دوباره به این شخصیت گفته بود:

همیشه احساس می‌کنم آلن گرانت مانند یک جفت چکمه قدیمی و راحت است. شاید بهترین روزهایش را پشت سر گذاشته باشد، اما هنوز آن‌قدر راحت است که نمی‌توان از آن دل کند. تنها کافی است چکمه‌ها و کلاه را بر سر بگذارم تا دوباره به همان شخصیت بازگردم.

به گفته او، فیلم‌های Jurassic در اصل درباره دایناسورها نیستند، بلکه روایت انسان‌های معمولی مانند یک دیرینه‌شناس یا ریاضیدان هستند که در شرایطی کاملاً غیرعادی قرار می‌گیرند. از نظر او، آنچه این آثار را جذاب می‌کند شخصیت‌های انسانی هستند، زیرا دایناسورها علاقه‌ای جز تولیدمثل و خوردن موجودات دیگر ندارند.

فعالیت‌های بعدی

پس از موفقیت Jurassic Park، سم نیل در لایو اکشن Disney از The Jungle Book و همچنین فیلم ترسناک In the Mouth of Madness ساخته جان کارپنتر حضور یافت. او سپس نخستین تجربه کارگردانی خود را با ساخت مستند Cinema of Unease درباره تاریخ سینمای نیوزیلند رقم زد.

او همچنان در سینمای استرالیا فعال ماند و بار دیگر در فیلم Children of the Revolution کنار جودی دیویس بازی کرد. در کنار این آثار، در پروژه‌های هالیوودی مانند Event Horizon و فیلم درام The Horse Whisperer نیز حضور یافت. هرچند Event Horizon در گیشه شکست خورد، اما The Horse Whisperer توانست بیش از ۱۸۷ میلیون دلار فروش جهانی داشته باشد.

در تلویزیون نیز نقش کارآگاه آلوین دیویی را در نسخه جدید In Cold Blood بازی کرد. همچنین بازی او در مینی‌سریال Merlin در نقش جادوگر افسانه‌ای، نامزدی جایزه امی و گلدن گلوب بهترین بازیگر مینی‌سریال یا فیلم تلویزیونی را برایش به ارمغان آورد.

در آغاز هزاره جدید، فیلم The Dish که درباره نقش استرالیا در برنامه فضایی بین‌المللی بود، به پرفروش‌ترین فیلم داخلی این کشور تبدیل شد. هرچند استقبال از Jurassic Park III نسبت به قسمت نخست کمتر بود، اما این فیلم نیز حدود ۳۶۸ میلیون دلار در گیشه جهانی درآمد کسب کرد.

در ادامه دهه ۲۰۰۰، سم نیل بیشتر در پروژه‌های استرالیایی و نیوزیلندی فعالیت داشت. او برای بازی در فیلم تلویزیونی Jessica نامزد دریافت جایزه بهترین بازیگر شد و بعدها برای ایفای نقش کاردینال توماس ولزی در مجموعه تاریخی The Tudors نیز مورد تحسین قرار گرفت.

در سال‌های بعد، یکی از نقش‌های تحسین‌شده او در فیلم Hunt for the Wilderpeople ساخته تایکا وایتیتی بود؛ اثری که در آن نقش عموی سرسخت یک نوجوان بزهکار نیوزیلندی را ایفا کرد. او همچنین حضور کوتاهی در فیلم‌های Thor: Ragnarok و Thor: Love and Thunder داشت.

آخرین حضورهای تصویری سم نیل در سریال Untamed از نتفلیکس و مجموعه The Twelve محصول Binge رقم خورد.

زندگی شخصی

نام اصلی سم نیل، نایجل جان درموت نیل بود. او در شهر اوما در شهرستان تایرون ایرلند شمالی متولد شد و در هفت‌ سالگی همراه خانواده به شهر کرایست‌چرچ نیوزیلند مهاجرت کرد. از همان دوران نام سم را برای خود برگزید و بعدها نیز با همین نام به شهرت رسید. او در دانشگاه رشته زبان و ادبیات انگلیسی را دنبال کرد.

سم نیل در ابتدا هیچ برنامه‌ای برای بازیگر شدن نداشت، زیرا سال‌های زیادی با لکنت شدید زبان دست‌وپنجه نرم می‌کرد. او در گفت‌وگویی با Sydney Morning Herald در سال ۲۰۲۳ گفته بود که در کودکی بسیار کم‌حرف بود و حتی تمایلی نداشت بزرگ‌ترها با او صحبت کنند، چون نمی‌توانست پاسخ مناسبی بدهد. به گفته خودش، حدود ۱۴ یا ۱۵ سالگی لکنتش به تدریج از بین رفت و همزمان اعتمادبه‌نفس بیشتری پیدا کرد.

او فعالیت هنری را از دوران دانشجویی و روی صحنه تئاتر آغاز کرد، سپس وارد تلویزیون و فیلم‌های کوتاه نیوزیلند شد و در نهایت با بازی در Sleeping Dogs به موفقیت حرفه‌ای رسید.

علاوه بر بازیگری، سم نیل مالک کارخانه Two Paddocks در منطقه سنترال اوتاگو بود و مزرعه‌ای نیز در همان منطقه اداره می‌کرد. او در سال ۲۰۲۳ و پس از آگاهی از ابتلا به سرطان، خاطرات خود را با عنوان ?Did I Ever Tell You This منتشر کرد.

سم نیل دو بار ازدواج و دو بار طلاق را تجربه کرد. از ازدواجش با بازیگر لیزا هارو، که هم‌بازی او در Omen III: The Final Conflict نیز بود، پسری به نام تیم داشت. همچنین از ازدواج با نوریکو واتانابه، چهره‌پرداز سینما، صاحب دختری به نام النا شد.